DokuWiki

Site Tools

Trace: • karakter • rechtszekerheid • prejudiciele_procedure • maatstaf • commissionair • aansprakelijkheid • factuur • bewijslast • schadevergoeding • invoer
capita_selecta:aandelen:aandelen

Differences

This shows you the differences between two versions of the page.

Link to this comparison view

Next revision		Previous revision
capita_selecta:aandelen:aandelen [2021/07/05 11:59] – aangemaakt avdoesumcapita_selecta:aandelen:aandelen [2025/12/21 16:03] (current) – [4.Literatuur] avdoesum
Line 8: Line 8:
  
 ====1. Aantekeningen==== ====1. Aantekeningen====
 +
 +De Belastingdienst heeft naar aanleiding van een WOO-verzoek {{ :capita_selecta:aandelen:2023_11_24_-_beslissing_2411_geanonimiseerd.pdf |interne btw-stukken gepubliceerd over aandelentransacties}}. Dit heeft geen baanbrekende nieuwe inzichten opgeleverd. Toch zijn er drie hoofdpunten waar we jullie graag over informeren:
 +
 +  - In de praktijk zijn er vaak discussies over de toepassing van de btw-vrijstelling voor diensten die worden verricht door corporate finance advisors en die zijn gericht op het tot stand brengen van aandelentransacties. Uit de gepubliceerde stukken blijkt dat er afgelopen jaren een landelijk beleid is gevoerd om dergelijke diensten in beginsel aan te merken als btw-belaste diensten die betrekking hebben op advisering over en het begeleiden van de aandelentransactie (in plaats van sec bemiddeling bij aandelentransacties, waarvoor een vrijstelling bestaat). In de jurisprudentie werd toepassing van de vrijstelling de afgelopen jaren echter steeds vaker toegestaan. In de interne stukken valt te lezen dat de landelijk vaktechnisch coördinatoren achter een ruimere toepassing van de vrijstelling staan, maar dat vanuit het Ministerie van Financiën (in ieder geval) een aantal jaar geleden nog een ander geluid kwam. 
 +  - Eind vorig jaar heeft Rechtbank Den Haag een uitspraak gedaan waarin aftrek van btw op verkoopkosten voor 50% werd toegestaan op het niveau van de verkochte entiteit. Omdat btw op verkoopkosten bij de target in de regel niet als aftrekbaar werd gezien (aandeelhouderskosten), is dit voor ons een interessante uitspraak. De rechtbank kwam tot gedeeltelijke aftrek omdat door belanghebbende voldoende was aangetoond dat ook de target baat heeft gehad bij de aandelenverkoop (gezien de stevige groei die in de jaren na verkoop is gerealiseerd). In de interne stukken lezen we dat de Belastingdienst het oordeel van de Rechtbank als een zeer feitelijk oordeel beschouwt, maar het ook goed kan volgen en daarom geen hoger beroep aantekent. Verder wordt aangegeven dat naar aanleiding van de uitspraak op basis van eerdere discussies opnieuw zal worden bekeken of er nadere handvatten kunnen worden bepaald voor de beoordeling wanneer sprake is van vrijgestelde aandelenbemiddeling. De rechtbank heeft in deze procedure namelijk ook geoordeeld dat de diensten van de betrokken corporate finance advisor onder de reikwijdte van de btw-vrijstelling dienden te worden geschaard (zie punt 1). 
 +  - Bij de verkopende aandeelhouder komt de btw op verkoopkosten onder bepaalde voorwaarden voor aftrek in aanmerking. In Nederland biedt een besluit uit 2004 extra mogelijkheden voor btw-aftrek, al staat dit besluit al langer ter discussie omdat het (sterk) lijkt af te wijken van jurisprudentie van het HvJ EU. Blijkens de interne stukken staat de Belastingdienst nog steeds achter toepassing van het besluit in de praktijk, zolang het besluit niet is ingetrokken of is aangepast. Daarover wordt op het Ministerie van Financiën al langere tijd nagedacht en is vorig jaar nog een overleg geweest met vertegenwoordigers van Belastingdienst, wetenschap, advieskantoren en bedrijfsleven. Tot op heden echter zonder resultaat. 
  
 ---- ----
Line 13: Line 19:
 ====2. Regelgeving==== ====2. Regelgeving====
  
 +===2.1 Intrekking holdingresolutie===
 +
 +==2.1.1 PwC Nieuwsbericht==
 +
 +PwC Belastingnieuws: Nieuwe beleidsbesluiten over btw-positie van houdsters \\ Published on: 12 Dec 2024 \\ Provider:KCtaxnews \\ Authors:Joël de Vries/Ad van Doesum/Simon Cornielje \\ 12/12/24 \\
 +
 +Op 10 december 2024 heeft de staatssecretaris van Financiën twee belangrijke beleidsbesluiten gepubliceerd over de btw-positie van houdstervennootschappen. Deze besluiten vervangen o.a. de holdingresolutie en geven invulling aan het btw-aftrekrecht van houdstervennootschappen en opname van houdstervennootschappen in de fiscale eenheid btw.
 +
 +**Wat betekent dit voor uw organisatie?**
 +
 +Het btw-aftrekrecht van houdsteractiviteiten is een doorlopend onderwerp van discussie tussen ondernemers en de Belastingdienst, mede doordat het bestaande beleid (deels) in strijd werd geacht met EU recht. De nieuwe besluiten treden in werking op 1 juli 2025 en zullen een brede impact hebben op het btw-aftrekrecht van holdings.
 +
 +De besluiten die worden ingetrokken worden in de praktijk regelmatig ingeroepen in discussies en afspraken tussen ondernemers en de Belastingdienst over (de omvang van) het recht op aftrek van houdstervennootschappen. Nu deze besluiten worden ingetrokken, is het van belang om de gevolgen in kaart brengen en de fiscale strategie daarop aan te passen. Daarbij is het van belang om te beoordelen hoe het gewijzigde beleid uitwerkt op het btw-aftrekrecht.
 +
 +Het gewijzigde Besluit Aftrek geeft bovendien inzicht in de zienswijze van de Belastingdienst op de btw-behandeling van aandelentransacties. Ondernemers zullen van geval tot geval beoordelen moeten beoordelen of hun aandelentransacties binnen de werkingssfeer van de btw vallen, of de btw op transactiekosten aftrekbaar is en welke verdere gevolgen dit heeft voor het recht op aftrek van btw.
 +
 +**Nieuwe beleidsbesluiten**
 +
 +De Holdingresolutie (besluit van 18 februari 1991) en het Besluit verkoop aandelen (besluit van 3 augustus 2004) staan op gespannen voet met het Unierecht, met name in het licht van de jurisprudentie van het Hof van Justitie (“HvJ"). Per 1 juli 2025 worden deze besluiten ingetrokken en worden ter vervanging van deze besluiten twee andere besluiten aangepast: het Besluit Aftrek (nr. 11 2024-13975) en het Besluit belastingplicht en fiscale eenheid (nr. 5 2024-13987). Het Besluit Aftrek introduceert richtlijnen voor de aftrek van btw op kosten die verband houden met het verwerven, uitgeven, houden en verkopen van aandelen. Het Besluit belastingplicht en fiscale eenheid bevat een goedkeuring voor de opname in de fiscale eenheid van holdings die niet als ondernemer kwalificeren, gaat in op de verwevenheidseisen die gelden voor het vormen van een fiscale eenheid en verduidelijkt de btw-behandeling van werkzaamheden van toezichthouders en leden van diverse commissies.
 +
 +**1. Besluit Aftrek**
 +
 +Het aangepaste Besluit Aftrek bevat richtsnoeren voor het bepalen van (de omvang van) het recht op aftrek bij handelingen inzake aandelen. Eerst is van belang om vast te stellen of deze handelingen plaatsvinden in de hoedanigheid van ondernemer. Vervolgens dient de omvang van het recht op aftrek te worden bepaald. Het nieuwe Besluit geeft voor deze stappen aanwijzigingen. Ook bevat het nieuwe besluit enkele uitgangspunten ter vaststelling van de berekeningsmethode van het pro rata recht op aftrek.
 +
 +//Houden van aandelen als ondernemer//
 +
 +De staatssecretaris onderscheidt drie situaties waarin handelingen inzake aandelen plaatsvinden in de hoedanigheid van ondernemer en sluit daarmee aan bij de heersende doctrine van het HvJ. Handelingen inzake aandelen worden verricht als ondernemer indien (1) de ondernemer zich tegen vergoeding mengt in het beheer van de deelneming, (2) de aandelen een rechtstreeks, duurzaam en noodzakelijk verlengstuk vormen van de economische activiteit van de ondernemer, of (3) de ondernemer bedrijfsmatig handelt in effecten. De meeste aandacht gaat daarbij uit naar de eerste twee situaties, omdat de categorie bedrijfsmatige handel in effecten doorgaans geen problemen oplevert.
 +
 +Het besluit bevat geen concrete voorbeelden van inmenging in het beheer, maar wel de op Europese jurisprudentie gebaseerde vaststelling dat dit (het totaal van) de handelingen inhoudt die de ondernemer ten behoeve van haar dochteronderneming verricht, die een belastbare economische activiteit vormen. Eerdere jurisprudentie deed vermoeden dat deze activiteit verband moet houden met het management van de deelneming, maar in het arrest Marle Participations heeft het HvJ verduidelijkt dat dit niet is vereist en dit besluit sluit daarbij aan. Ook is expliciet opgenomen dat voor inmenging niet is vereist dat de aandelen een meerderheidsdeelneming vormen. Daarmee doet de staatssecretaris afstand van de tegengestelde zienswijze die in het per 1 juli 2025 ingetrokken Besluit verkoop aandelen naar voren komt.
 +
 +Het houden van aandelen als een rechtstreeks, duurzaam en noodzakelijk verlengstuk  van de economische activiteit wordt al decennia door het HvJ genoemd als afzonderlijke manier om aandelen als ondernemer te houden, zonder dat hieraan ooit concrete invulling is gegeven. In het gewijzigde besluit is ook geen algemene definitie opgenomen van het houden van aandelen als verlengstuk van de economische activiteit van de ondernemer. In plaats daarvan volstaat de staatssecretaris met een niet-limitatieve lijst van vier voorbeelden, voornamelijk ontleend aan Europese jurisprudentie. Deze voorbeelden zijn zeer specifiek en lijken gebaseerd op het uitgangspunt dat dergelijke handelingen ondersteunend zijn aan de algehele economische activiteit van de ondernemer. Daarmee lijkt de staatssecretaris de deur te openen naar een bredere toepassing van de verlengstukgedachte, die als een soort van concern-benadering kan worden gezien. Het is door de vier specifieke voorbeelden echter de vraag  wat in de praktijk uiteindelijk de reikwijdte van de verlengstukhoudster zal zijn. Desalniettemin is duidelijk dat de staatssecretaris het bestaan van deze figuur erkent. Dit betekent dat ook indien de aandeelhouder niet tegen vergoeding inmengt in het beheer van zijn deelneming, aandelen binnen het kader van de economische activiteit kunnen worden gehouden, wat een belangrijke verandering is in de Nederlandse uitvoeringspraktijk. In deze gevallen wordt immers niet meer aan pre-pro rata problematiek toegekomen waar dat nu veelal wel het geval is. Ten dele wordt het wegvallen van onderdeel 11 van de Houdsterresolutie hiermee ondervangen.  
 +
 +//Aftrek btw op transactiekosten//
 +
 +Om vervolgens de omvang van het recht op aftrek te beoordelen, is eerst van belang om vast te stellen of de betreffende kosten kwalificeren als directe kosten of als algemene kosten. Om dit onderscheid te duiden sluit de staatssecretaris aan bij de relevante rechtsoverwegingen uit jurisprudentie van het HvJ. Van directe toerekening is sprake als een rechtstreekse en onmiddelijke samenhang bestaat tussen de ingekochte prestatie en de handeling inzake aandelen, afhankelijk van de objectieve inhoud en aard van de ingekochte prestatie. Voor zover dit niet het geval is, kunnen die kosten onderdeel uitmaken van de algemene kosten van de ondernemer. Dergelijke kosten hebben een rechtstreekse en onmiddelijke samenhang met de gehele economische activiteit van de onderneming.
 +
 +De staatssecretaris richt zich in dit verband specifiek op de verkoop van aandelen en maakt daarbij onderscheid tussen transactiekosten die een ondernemer voorafgaand aan de verkooptransactie maakt en kosten die achteraf opkomen. De kosten die aan de aandelentransactie vooraf gaan zijn directe kosten als deze uitsluitend zijn gedaan met het oog op de belastbare aandelenverkoop. Kosten die achteraf worden gemaakt zijn geen directe, maar algemene kosten indien de uitsluitende oorzaak van deze kosten niet is gelegen in een belastbare aandelenverkoop. Het is de vraag of dit onderscheid relevant en terecht is in het licht van de jurisprudentie van het HvJ, waar de staatssecretaris naar verwijst. Zowel uit Nederlandse als Europese jurisprudentie is af te leiden dat verkoopkosten wel degelijk als algemene kosten kunnen worden aangemerkt, ook indien deze vóór de verkoop worden gemaakt.
 +
 +//Omvang van het recht op aftrek//
 +
 +De btw op kosten die direct verband houden met de verkoop van aandelen komt in beginsel niet voor aftrek in aanmerking. Dat is anders indien de aandelen als ondernemer worden gehouden en degene aan wie de aandelen worden verkocht buiten de EU is gevestigd. Als de kosten echter onderdeel uitmaken van de algemene kosten van de ondernemer, is de omvang van het aftrekrecht afhankelijk van het geheel van diens economische en niet-economische activiteiten. Dit leidt mogelijk tot een gedeeltelijk recht op aftrek, afhankelijk van de pro rata en de pre-pro rata.  
 +
 +//Pro rata//
 +
 +De opbrengst uit de verkoop van aandelen maakt op basis van het nieuwe besluit geen deel uit van een dergelijke pro rata berekening als de aandelentransactie een bijkomstige financiële handeling vormt. Dat is het geval als voor deze transactie relatief beperkt gebruik wordt gemaakt van de kosten van de ondernemer en deze transactie geen kernactiviteit vormt van de ondernemer. Dat is volgens de staatssecretaris in elk geval niet aan de orde bij een participatie- of investeringsmaatschappij die betrokken is bij investeringen met private equity. Verkopen vanuit een concern of fiscale eenheid lijken juist wel te kunnen worden gezien als bijkomstige financiële handeling, waardoor in die gevallen een impact op het aftrekrecht achterwege blijft.
 +
 +De staatssecretaris maakt bovendien van de gelegenheid gebruik om een bestaand onderdeel van dit besluit te wijzigen dat ziet op de berekening van het pro rata op basis van de werkelijk-gebruikmethode, naar aanleiding van recente jurisprudentie van de Hoge Raad. De verdeelsleutel moet berusten op objectief en nauwkeurig vast te stellen gegevens en het is niet toegestaan om meerdere pro rata's op gemengd gebruikte goederen en diensten toe te passen.
 +
 +//Pre-pro rata//
 +
 +De staatssecretaris heeft geen verdere invulling gegeven aan de wijze waarop de pre-pro rata berekend dient te worden. Uit onderdeel 3.3.3 van het thans geldende besluit volgt dat deze berekening het daadwerkelijke gebruik objectief moet weergeven. In de praktijk leidt dit echter tot uiteenlopende berekeningsmethoden en discussie over het daadwerkelijke gebruik.
 +
 +**2. Besluit belastingplicht en fiscale eenheid btw**
 +
 +//Niet belastingplichtige houdsters in de fiscale eenheid//
 +
 +In Nederland kunnen niet-ondernemers in beginsel geen deel uitmaken van een fiscale eenheid btw. Dat geldt dus ook voor zuivere holdings die geen andere activiteiten hebben dan het houden van aandelen. Wel is er een goedkeuring opgenomen in de houdsterresolutie voor ‘moeiende houdsters’. Dergelijke houdsters die geen ondernemer zijn maar een sturende en beleidsbepalende functie vervullen binnen het concern, kunnen onder voorwaarden deel uitmaken van de fiscale eenheid btw.
 +
 +Deze goedkeuring uit de holdingresolutie wordt in feite verplaatst naar dit nieuwe besluit. Ook de daaraan verbonden voorwaarde dat een schriftelijk verzoek tot opneming in de fiscale eenheid moet worden ingediend, is ongewijzigd.  
 +
 +In het nieuwe besluit wordt deze goedkeuring uitgebreid waardoor ook tussenhoudsters hiervoor in aanmerking komen. In afwijking van de huidige houdsterresolutie is in dit nieuwe besluit expliciet de voorwaarde gesteld dat de moeiende houdster aan de vereisten van financiële, organisatorische en economische verwevenheid moet voldoen. Met name de economische verwevenheid zou in de uitvoeringspraktijk tot discussies kunnen leiden nu niet-belastingplichtige houdsters geen belastbare prestaties verrichten.
 +
 +//Overige aanpassingen//
 +
 +De invulling van de verwevenheidseisen die gelden voor het vormen van een fiscale eenheid in de zin van artikel 7 lid 4 Wet OB is verder uitgewerkt in dit nieuwe besluit. Het besluit geeft nadere uitleg en voorbeelden van situaties waarin deze verwevenheden kunnen worden vastgesteld. De talrijke voorbeelden verduidelijken deze criteria maar roepen ook nieuwe vragen op. Bovendien heeft de A-G in een recent verschenen conclusie geadviseerd dat het vereiste van de financiële verwevenheid dient te worden versoepeld. De Hoge Raad is nu aan zet maar het lijkt vrijwel onontkoombaar dat een belangrijk deel van de in het nieuwe besluit besproken situaties door het te verwachten Hoge Raad-arrest zal worden ingehaald.
 +
 +Voor het overige heeft dit besluit betrekking op de btw-heffing bij werkzaamheden van toezichthouders en leden van diverse commissies. Dit is grotendeels in overeenstemming met het reeds bestaande besluit over dit onderwerp en bevat enkele redactionele wijzigingen en aanpassingen in verband met de invoering van de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen.
 +
 +[[https://www.pwc.nl/nl/actueel-en-publicaties/belastingnieuws/btw/Nieuwe-beleidsbesluiten-over-btw-positie-van-houdsters.html]]
 ---- ----
  
 ====3. Jurisprudentie==== ====3. Jurisprudentie====
 +
 +  * [[https://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBZWB:2024:139|Verkoop aandelen - geen aftrek - bemiddeling vrijgesteld]] \\ Rechtbank Zeeland-West-Brabant, 11 januari 2024, BRE 21/5113, ECLI:NL:RBZWB:2024:139, NLF 2024/0222
 +  * Hof Amsterdam, 26 januari 2009, nr. P07/00152 (Geen bemiddeling aandelen, wel bemiddeling OG)
 +  * HR 23 februari 2007, nr. 41591, BNB 2007/167 (Verkrijging aandelen in monumentlichaam aangemerkt als verkrijging monument)
 +  * HR 22 april 2011, nr. 09/00760 (Verkoop aandelen OG lichaam)
 +
  
 ---- ----
Line 22: Line 103:
  
   * [[https://ssrn.com/abstract=3561536|van Doesum, Ad, The EU VAT Treatment of Shares and Other Securities (March 26, 2020). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3561536 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3561536]]    * [[https://ssrn.com/abstract=3561536|van Doesum, Ad, The EU VAT Treatment of Shares and Other Securities (March 26, 2020). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3561536 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3561536]] 
 +  * {{ :capita_selecta:aandelen:2025_00_00_-_berkhuizen_van_egmond_-_het_nieuwe_holdingbesluit_-_btwbrief_2025-32.pdf |Berkhuizen van Egmond, Het nieuwe holdingbesluit, Btw-brief 2025/32}}
 +  * W.P. Otto, Economische activiteiten van een venture capital fund, Btw Brief 1999, nr. 4
 +  * H.W.M. van Kesteren en A.J. van doesum, Beursgang en btw, Btw-bulletin 2000, nr. 2
 +  * W.A.P. Nieuwenhuizen, Participatiemaatschappijen genieten ook van de btw, Btw-Bulletin 1999, nr. 2
 +  * W.P. Otto, Merchantbankers en Ratings, Btw Brief 1999, nr. 2
 +  * W.P. Otto, Speciale effecten, Btw Brief 1999, nr. 8/9
 +  * M. Geers, Btw en beursgang, MBB  2001/61
 +  * R. de la Feira, When do dealings in shares fall within the scope of VAT?, EC Tax Review 2008-1
 +  * W.A.P. Nieuwenhuizen, Tolsma en het gelijk van het Hof van Justitie, WFR 1995/252
 +  * W.A.P. Nieuwenhuizen, Ondernemer in de omzetbelasting: een beetje zwanger is mogelijk!, WFR 1993/1772
 +  * A.H. Bomer en H.W.M. van Kesteren, De houdstermaatschappij: Geknipt voor de btw, WFR 1999/264
 +  * T. Braakman en H.W.M. van Kesteren, De btw-positie van de moeiende houdstermaatschappij, WFR 1998/323
 +  * R.N.G. van der Paardt, Overdracht Btw-onderneming uit het graf herrezen?, WFR 2000/19
 +  * W.A.P. Nieuwenhuizen, De Régie van de btw, WFR 1997/54
 +  * W.A.P. Nieuwenhuizen, Geld maken met geld kan vervelend zijn, Btw-bulletin 1997, nr. 4
 +  * K.M. Braun, De Btw-belastingplicht van moeiende holdings: een legpuzzel waarvan de stukjes niet passen, WFR 1999/167
 +  * P.C.J. Oerlemans, Door het Harnas-arrest in het harnas gejaagd, WFR 1998/691
 +  * A.J. van Doesum, G.J. van Norden en H.W.M. van Kesteren, Share Disposals and the Right of Deduction of Input VAT, EC Tax Review 2010-2
 +
  
 ---- ----
  
capita_selecta/aandelen/aandelen.1625479146.txt.gz · Last modified: by avdoesum